- Strona główna
- Sprawozdawczość zrównoważonego rozwoju
- Środowisko i klimat
- Wykorzystanie zasobów oraz gospodarka o obiegu zamkniętym [ESRS E5]
Wykorzystanie zasobów oraz gospodarka o obiegu zamkniętym [ESRS E5]
Podsumowanie analizy podwójnej istotności [E5.IRO-1]
| Segment | Obszar | Region geograficzny |
E5 Nazwa ryzyka, szansy, wpływu |
Wpływ (I)
Ryzyko (R) Szansa (O) |
Pozytywny (+)
Negatywny (-) |
Rzeczywisty (R)
Potencjalny (P) |
Łańcuch wartości
Organizacja (O) Downstream (D) Upstream (U) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Upstream & Supply,
Downstream, Energy, Consumer & Products |
Rafineria;
Wydobycie; Energetyka; Petrochemia; Gaz; Detal | Europa | Zasoby wprowadzane, w tym wykorzystanie zasobów Wykorzystywanie surowców nieodnawialnych (m.in. złoża węglowodorów) | I | - | R,P | O,U |
| Narażenie na brak dostępności i tym samym na wysokie lub bardzo zmienne ceny zasobów | R | O,U | |||||
| Wspieranie działań w celu wykorzystania odnawialnych surowców i rozwiązań cyrkularnych w działalności | I | + | R,P | O,U,D | |||
| Ograniczone wykorzystanie odnawialnych i zrównoważonych surowców | I | - | P | O,U,D | |||
| Wysokie koszty finansowe oraz ograniczenia techniczne i operacyjne do wdrażania nowych rozwiązań gospodarki o obiegu zamkniętym | R | O,U,D | |||||
| Rozwój partnerstw z dostawcami zrównoważonych wsadów, w celu zabezpieczenia długoterminowego dostępu | O | O,U,D | |||||
| Optymalizacja wykorzystania zasobów i symbioza przemysłowa | O | O,U,D | |||||
| Wzrost konkurencyjności | O | O,U,D | |||||
| Wzrost atrakcyjności finansowania projektów dzięki zastosowaniu gospodarki o obiegu zamkniętym | O | O,U,D | |||||
| Zasoby odprowadzane związane z produktami i usługami Dostarczanie na rynek produktów o charakterze niecyrkularnym | I | - | R,P | O,U,D | |||
| Nowe źródła przychodów i innowacyjne modele biznesowe | O | O,D | |||||
| Koszty związane z dostosowaniem do zmian regulacyjnych | R | O,D | |||||
| Wzmacnianie oferty odnawialnych źródeł energii, produkcja biokomponentów i cyrkularnych produktów, wdrażanie cyrkularnych rozwiązań w działalności | I | + | P | O,U,D | |||
|
Upstream & Supply,
Downstream, Energy, Consumer & Products, Funkcje korporacyjne |
Rafineria;
Wydobycie; Energetyka; Petrochemia; Gaz; Detal; Funkcje korporacyjne | Europa | Odpady Generowanie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne | I | - | P,R | O,U,D |
| Koszty związane z niedostosowaniem do zmian prawa | R | O,U,D | |||||
| Niedotrzymywanie warunków obowiązujących decyzji i pozwoleń i regulacji prawnych | R | O,U,D | |||||
| Efektywniejsze wykorzystanie zasobów środowiska | O | O,U,D | |||||
| Zmniejszenie kosztów operacyjnych dzięki wdrożeniu rozwiązań dotyczących gospodarki o obiegu zamkniętym – efektywne zarządzanie odpadami | O | O,U,D |
| krótko-terminowa | średnio-terminowa | długo-terminowa | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Zasoby wprowadzane do organizacji, w tym wykorzystanie zasobów |
R R O O O O |
✔
✔ ✔ |
✔
✔ ✔ ✔ ✔ ✔ |
✔
✔ ✔ ✔ ✔ ✔ | |||
| Zasoby odprowadzane związane z produktami i usługami |
O R | ✔ |
✔
✔ |
✔
✔ | |||
| Odpady |
R R O O |
✔
✔ ✔ |
✔
✔ ✔ |
✔
✔ ✔ ✔ |
Polityki związane z wykorzystaniem zasobów oraz gospodarką o obiegu zamkniętym [E5-1]
Polityka GOZ została opracowana i zatwierdzona w 2025 roku przez Prezesa Zarządu ORLEN S.A. oraz opublikowana w wewnętrznych systemach korporacyjnych. Polityka GOZ ma na celu wspieranie transformacji Grupy ORLEN w kierunku gospodarki niskoemisyjnej i zasobooszczędnej, zgodnie z kierunkiem wyznaczonym w strategicznych dokumentach Grupy tj.: Strategii ORLEN do 2035 roku, Strategii Zrównoważonego Rozwoju Grupy ORLEN 2025–2035 oraz ORLEN Transition Plan (dostępnymi na stronie internetowej www.orlen.pl).
Polityka GOZ wyznacza kierunki rozwoju, zasady działania oraz kluczowe czynniki wspierające stopniowe wdrażanie gospodarki o obiegu zamkniętym w Grupie ORLEN, w tym:
- Wdrażanie zasad gospodarki o obiegu zamkniętym w celu maksymalizacji potencjału surowcowego skumulowanego w produktach, poprzez wydłużanie utrzymywania zasobów w obiegu gospodarczym, odzyskiwanie wartości zawartej w odpadach oraz stopniowe zastępowanie surowców kopalnych surowcami odnawialnymi, cyrkularnymi i wtórnymi;
- Wdrażanie efektywnego zarządzania zasobami, poprzez optymalizację procesów w celu ograniczenia zużycia surowców, wody i energii oraz promowanie ponownego wykorzystania, odzysku i recyklingu odpadów zgodnie z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym;
- Dążenie do wykorzystania odpadów w łańcuchu wartości, ograniczanie ich powstawania oraz poszukiwania możliwości ich dalszego przekształcania w pełnowartościowe produkty – zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami;
- Poszukiwanie cyrkularnych rozwiązań w całym cyklu życia produktów i aktywów Grupy ORLEN, zarówno w nowych inwestycjach, istniejących procesach, jak i zasobach powstałych w wyniku modyfikacji lub zakończenia działalności, uwzględniając obowiązujące w Grupie ORLEN zasady zarządzania środowiskiem;
- Wspieranie partnerstw i symbiozy przemysłowej poprzez kształtowanie współpracy między spółkami z Grupy ORLEN oraz innymi podmiotami, a także dostawcami, administracją, samorządami i społecznościami lokalnymi, ukierunkowanymi na efektywne wykorzystanie zasobów, rozwój wspólnych projektów oraz wdrażanie rozwiązań gospodarki o obiegu zamkniętym w ramach łańcucha wartości;
- Poszukiwanie nowych możliwości biznesowych opartych na zasadach gospodarki o obiegu zamkniętym oraz tworzenie produktów i usług zgodnych z ideą cyrkularności;
- Rozszerzanie potencjału gospodarki o obiegu zamkniętym, poprzez identyfikację szans i ryzyk, wyznaczanie celów oraz monitorowanie ich postępów;
- Promowanie badań i innowacji w poszukiwaniu alternatyw dla surowców konwencjonalnych, ekoprojektowaniu oraz całościowym zarządzaniu produkcją i cyklem życia produktów, w celu lepszego wykorzystania zasobów i ograniczenia odpadów, emisji oraz negatywnego wpływu na środowisko;
- Wspieranie odpowiedzialnego łańcucha dostaw poprzez wprowadzanie kryteriów zrównoważonego rozwoju i cyrkularności do procesów zakupowych.
Upowszechnianie wiedzy o gospodarce o obiegu zamkniętym poprzez szkolenia, kampanie edukacyjne wraz z przedstawicielami nauki, administracji i partnerami przemysłowymi. Budowanie kultury organizacyjnej opartej na dzieleniu się wiedzą, dobrymi praktykami i innowacjami.
Polityka GOZ, poprzez kierunki rozwoju, zasady działania oraz kluczowe czynniki wspierające, bezpośrednio odnosi się do najważniejszych wpływów, ryzyk i szans związanych z transformacją cyrkularną. Realizacja zapisów Polityki GOZ pozwoli Grupie ORLEN:
- wykorzystać zidentyfikowane szanse, m.in. zwiększać konkurencyjność, zapewniać dostęp do odnawialnych i cyrkularnych zasobów dzięki rozwiązaniom cyrkularnym i partnerstwom oraz kreować nowe strumienie przychodów;
- ograniczać negatywne wpływy, m.in. poprzez stopniową redukcję wykorzystania zasobów nieodnawialnych i zwiększając efektywność wykorzystania zasobów;
- generować pozytywne wpływy, m.in. poprzez wprowadzanie produktów opartych na surowcach cyrkularnych i odnawialnych;
- minimalizować zidentyfikowane ryzyka, m.in. poprzez analizę procesów, dostępnych na rynku technologii i rozwiązań GOZ, śledzenie najlepszych praktyk rynkowych i proaktywne działania w zakresie wdrażania cyrkularności.
Polityka GOZ obejmuje wszystkie segmenty działalności Grupy ORLEN, tj.: Upstream & Supply, Downstream, Energy, Consumers & Products i Funkcje korporacyjne. Transformacja w kierunku modelu GOZ wspiera Grupę ORLEN w wypełnianiu zobowiązań wynikających z Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ, w szczególności: 6. Czysta woda i warunki sanitarne; 7. Czysta i dostępna energia; 9. Innowacyjność, przemysł, infrastruktura; 12. Odpowiedzialna konsumpcja i produkcja. Za wdrożenie Polityki GOZ odpowiada Dyrektor Wykonawczy ds. Ładu Korporacyjnego. Polityka GOZ podlega okresowemu przeglądowi co najmniej raz na trzy lata, co ma zapewnić jej aktualność oraz zgodność ze zmianami regulacyjnymi i strategicznymi celami Grupy ORLEN. Treść Polityki GOZ w 2026 roku zostanie opublikowana za pośrednictwem strony internetowej www.orlen.pl.
Na początku 2025 roku Grupa ORLEN przyjęła Politykę ochrony środowiska zawierającą zestaw zasad, które wspierają Grupę w dążeniu do zrównoważonego gospodarowania zasobami naturalnymi. Zasady te m.in. promują praktyki dotyczące racjonalnego i efektywnego gospodarowania zasobami naturalnymi, dążenie do gospodarki o obiegu zamkniętym, poprzez działania na rzecz minimalizowania ilości wytwarzanych odpadów, zwiększenia wykorzystania produktów ubocznych i surowców wtórnych, recyklingu produktów i odpadów. Grupa ORLEN uwzględnia wpływ swojej działalności na otoczenie lokalne oraz konieczność współpracy z kontrahentami i partnerami biznesowymi w celu podnoszenia standardów środowiskowych. Polityka obowiązuje we wszystkich spółkach Grupy ORLEN i stawia wymagania dla naszych kontrahentów, dotyczące przestrzegania określonych standardów środowiskowych i wspierania ich w zmniejszaniu negatywnego wpływu na środowisko i klimat.
Działania i zasoby związane z wykorzystaniem zasobów oraz gospodarką o obiegu zamkniętym [E5-2]
Działania w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym mają na celu wzmocnienie odporności i konkurencyjności biznesowej Grupy ORLEN. Działania te obejmują m.in. rozwój i wdrażanie projektów pozwalających nam stopniowo oferować produkty mniej emisyjne (wykorzystując surowce odnawialne lub pochodzenia odpadowego), wdrażanie zasad ekoprojektowania, ograniczanie kosztów dzięki efektywnemu wykorzystaniu zasobów oraz rozwój nowych obszarów biznesowych.
W 2025 roku zarówno kontynuowaliśmy rozwój projektów rozpoczętych w poprzednich latach, jak i zainicjowaliśmy nowe działania wspierające gospodarkę o obiegu zamkniętym. Poniżej zaprezentowano jak przykłady działań wspierają zapisy Polityki GOZ:
Wdrażanie zasad gospodarki o obiegu zamkniętym
Maksymalizacja potencjału surowcowego skumulowanego w produktach, poprzez wydłużanie utrzymywania zasobów w obiegu gospodarczym, odzyskiwanie wartości zawartej w odpadach oraz stopniowe zastępowanie surowców kopalnych surowcami odnawialnymi, cyrkularnymi i wtórnymi w działalności Grupy ORLEN są realizowane m.in. w ramach celów strategicznych Grupy ORLEN do 2035 roku np.:
- odejście od produkcji opartej na węglu w aktywach ciepłowniczych do końca 2035 roku:
- Plany Neutralności Klimatycznej (PNK) w aktywach ciepłowniczych Grupy ORLEN. Przykładem realizowanych w ramach PNK działań GOZ są cztery projekty budowy pomp ciepła z odzyskiem ciepła ze ścieków w aktywach ciepłowniczych aglomeracji warszawskiej. W roku 2025 realizowano etap przygotowania do realizacji instalacji pomp o łącznej docelowej mocy około 250 MWt, działania te będą kontynuowane w kolejnych latach;
- systematyczne zwiększanie udziału energii odnawialnej w koszyku paliw ORLEN do 2030 roku, gdzie wymienić można takie inwestycje jak:
- HVO w Płocku. Instalacja uwodornienia olejów (HVO) w zakładzie produkcyjnym w Płocku dedykowana do produkcji biodiesla lub biopaliwa lotniczego (SAF) m.in. z olejów roślinnych, olejów posmażalniczych czy tłuszczów zwierzęcych. Dzięki tej instalacji produkcja HVO przez ORLEN ma sięgać poziomu 300 tys. ton rocznie. Uruchomienie jest zaplanowane na 2026 rok;
- Tłocznia oleju w Kętrzynie. Instalacja do produkcji oleju roślinnego w Kętrzynie. Tłocznia będzie produkować 200 tys. ton oleju rzepakowego. Powstały olej rzepakowy będzie głównie trafiał do rafinerii w Trzebini, należącej do ORLEN Południe, gdzie następnie będzie przetwarzany na biokomponenty i biopaliwa. W 2025 roku realizowano prace konstrukcyjno-budowlane budynków i zbiorników na olej, a finał prac jest zaplanowany na 2027 rok;
- Bioetanol II generacji w Jedliczach. Kompleks instalacji do produkcji bioetanolu II generacji, głównie ze słomy, w rafinerii Jedlicze należącej do ORLEN Południe, o mocy przetwórczej ok. 150-180 tys. ton rocznie. Oprócz bioetanolu w procesie produkcyjnym będzie powstawać lignina, która posłuży do zasilania biomasowego kotła w nowej zakładowej elektrociepłowni, a także płynne nawozy organiczne. W 2025 roku kontynuowano prace budowlane, a następne etapy prac będą odbywać się w kolejnych latach.
Wdrażanie efektywnego zarządzania zasobami
Grupa ORLEN wdraża mechanizmy zarządzania zasobami, ukierunkowane na ciągłą optymalizację procesów operacyjnych oraz minimalizację wpływu na środowisko. Działania te obejmują ograniczanie zużycia surowców, wody i energii oraz rozwój praktyk ponownego wykorzystania, odzysku i recyklingu odpadów, zgodnych z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym w ramach działalności Grupy ORLEN. Przykładami są m.in.:
- systematycznie realizowany kompleksowy program efektywności energetycznej w aktywach Downstream, który ogranicza energochłonność i zasobochłonność produkcji. Program jest elementem wdrażania efektywnego zarządzania zasobami i optymalizacji procesów produkcyjnych w celu ograniczania zużycia surowców i energii. Obecnie w ramach tego programu zaplanowanych lub realizowanych jest ponad 100 projektów w całej Grupie ORLEN. Projekty, w ramach tego programu, są realizowane zgodnie z horyzontem Strategii ORLEN do 2035 roku. Na najbliższe lata zaplanowano inwestycje w zakładach produkcyjnych ORLEN S.A., Rafinerii Gdańskiej, ORLEN Południe, ORLEN Lietuva, ANWIL S.A., a także ORLEN Unipetrol:
- Odzysk ciepła odpadowego w ORLEN Unipetrol. Inwestycja zrealizowana w ramach Programu w 2025 roku. Projekt polegał na odzysku ciepła odpadowego z gazów spalinowych wykorzystany do wytwarzania pary technologicznej niezbędnej do procesów technologicznych w rafinerii w Kralupach;
- Zagospodarowanie ciepła w ORLEN S.A. Na kolejne lata planowana jest realizacja inwestycji w układ zagospodarowania niskotemperaturowego ciepła z jednej z instalacji Zakładu Produkcyjnego w Płocku do produkcji chłodu, co pozwoli zastąpić funkcjonujący freonowy układ chłodniczy.
- Grupa ORLEN realizuje również program Koliber, skierowany do pracowników i wspierający usprawnianie działań oraz ujednolicanie inicjatyw zwiększających efektywność i poprawę procesów. To oddolny program, w ramach którego każdy pracownik może w prosty i intuicyjny sposób zgłosić własny pomysł za pomocą dedykowanej aplikacji. W 2025 roku w ramach tego programu zrealizowano m.in. następujące projekty związane z gospodarką o obiegu zamkniętym:
- Regeneracja części instalacji OZE. W Energa Wytwarzanie S.A. przeprowadzono regenerację przekładni turbin wiatrowych własnymi zasobami, co ograniczyło zakup nowych części, obniżyło koszty i skróciło czas postoju turbin;
- Optymalizacja procesów i redukcja odpadów. W IKS Solino S.A. zoptymalizowano proces produkcji tabletek solnych, dzięki czemu można wykorzystać ok. 80% odpadów soli, które wcześniej nie znajdowały zastosowania.
Dążenie do wykorzystania odpadów
Grupa ORLEN zwiększa udział GOZ w swoim łańcuchu wartości wykorzystując i przekształcając część odpadów w pełnowartościowe produkty zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami. Dla przykładu:
- Nawozy z popiołów. W ramach działalności ORLEN Termika S.A. rozszerzono dostępną ofertę ubocznych produktów spalania, w którą wchodzą już TERMKRUSZ, TERMASZ i ProAsh (będące wyrobami budowlanymi oraz gipsu syntetycznego), o wprowadzenie do obrotu mineralnych środków wspomagających uprawę roślin, wytwarzanych na bazie popiołów z biomasy – FloraTerm i AgroTerm. W 2025 roku ORLEN Termika S.A., jako pierwszy duży producent, uzyskała zgodę Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na wprowadzenie do obrotu środków mineralnych wspomagających uprawę roślin, składających się w 100% z dennej lub lotnej frakcji popiołu pochodzącego z procesu spalania leśnej lub rolnej biomasy w Elektrociepłowni Siekierki. Dzięki tej decyzji rolnicy zyskają dostęp do wartościowego surowca, który powstaje w procesie produkcji energii. Takie działania możemy także traktować jako przykład poszukiwania nowych cyrkularnych możliwości biznesowych.
- Rozwój produkcji biometanu. Aktualnie finalizowana jest budowa instalacji produkcji biometanu w Głąbowie, która będzie pierwszą biometanownią w Grupie ORLEN oraz pierwszą biometanownią w Polsce wyposażoną w instalację do skraplania, umożliwiającą produkcję bioLNG. Zakład rozpocznie pracę w 2026 roku i docelowo będzie wytwarzać ok. 7 mln m3 biometanu rocznie. Równolegle w Grupie ORLEN działają trzy biogazownie rolnicze: w Konopnicy (woj. łódzkie), Wojnach-Wawrzyńcach (woj. podlaskie) i Buczku (woj. kujawsko-pomorskie), o mocach od 1,2 do 2,0 MW. We wszystkich lokalizacjach rozpoczyna się proces transformacji instalacji w biometanownie.
Poszukiwanie cyrkularnych rozwiązań w całym cyklu życia produktów i aktywów
Poszukiwanie cyrkularnych rozwiązań w całym cyklu życia produktów i aktywów Grupy ORLEN, zarówno w nowych inwestycjach, istniejących procesach, jak i zasobach powstałych w wyniku modyfikacji lub zakończenia działalności, uwzględniając obowiązujące w Grupie ORLEN zasady zarządzania środowiskiem. W tym kontekście wskazać można np.:
- redukowanie zużycia surowców w opakowaniach marki własnej ORLEN:
- Redukcja masy opakowań. Od września 2025 roku gramatury kanistrów 3,1l płynów do spryskiwaczy marki ORLEN, produkowane przez ORLEN Oil, obniżono ze 160g do 150g;
- Optymalizacja butelek na wodę. Sukcesywnie była także zmniejszana masa plastikowych butelek wody własnej marki VERVA. W roku 2025, przy okazji wdrożenia opakowań z recyklatem rPET, dla trzech pojemności butelek obniżono ich gramatury w zakresie od 1,8% nawet do 7,5%. W duchu ekoprojektowania butelki dla wody i soków marki własnej ORLEN są butelkami rPET ze zintegrowanymi zakrętkami, a etykiety są łatwe do oddzielenia od butelek. Działania te ułatwiają przygotowanie butelek do ponownego recyklingu.
Wspieranie partnerstw i symbiozy przemysłowej
Grupa ORLEN jako zintegrowany koncern multienergetyczny poszukuje partnerstw i symbiozy przemysłowej zarówno w ramach współpracy wewnątrz Grupy ORLEN, jak również w ramach współpracy z dostawcami, administracją, samorządami i lokalnymi społecznościami. Przykładem takich działań w Grupie ORLEN jest:
- Projekt HyFly. Produkcja syntetycznych paliw RFNBO. Projekt zakłada budowę instalacji produkcji syntetycznych paliw lotniczych (e-Jet), o mocy około 70 kt/r., poprzez syntezę wodoru produkowanego w procesie elektrolizy wody przy użyciu energii z OZE i dwutlenku węgla pochodzenia biologicznego ze spalania biomasy i procesów przetwarzania odpadów komunalnych. W projekcie udział biorą spółki z Grupy ORLEN, co także wspiera nowe możliwości zagospodarowania zasobów Grupy ORLEN, np. wychwycone CO2 pochodzić będzie z kotła biomasowego jednego z aktywów spółki z Grupy ORLEN, a także z rozwijanego w ORLEN S.A. projektu Waste-to-Hydrogen. Oprócz paliwa lotniczego e-Jet RFNBO w ramach projektu HyFly analizuje się możliwość produkcji e-nafty - surowca dla przemysłu petrochemicznego. W 2025 roku prowadzono studium wykonalności z uwzględnieniem synergii pomiędzy aktywami i instalacjami biorącymi udział w projekcie. W roku 2025 Projekt HyFly w ramach oceny końcowej aplikacji o środki unijne (Innovation Fund) otrzymał wysoką ocenę punktową, a także został nominowany do wsparcia PDA (Project Development Assistance). Jednocześnie został wyróżniony przez Komisję Europejską Pieczęcią Suwerenności tzw. STEP Seal przyznawaną projektom, które wyróżniają się wysoką jakością, innowacyjnością oraz strategicznym znaczeniem dla realizacji celów Platformy Technologii Strategicznych dla Europy (STEP).
Poszukiwanie nowych możliwości biznesowych
Grupa ORLEN inwestuje w poszukiwanie nowych możliwości biznesowych opartych na zasadach gospodarki o obiegu zamkniętym oraz tworzenie produktów i usług zgodnych z ideą cyrkularności. Biznesową szansą jest produkowanie i dostarczanie zrównoważonych paliw SAF dla branży lotniczej:
- Zrównoważone paliwa lotnicze. Grupa ORLEN rozszerza ofertę zrównoważonego paliwa lotniczego SAF. Po wprowadzeniu paliwa na lotniskach krajowych w Warszawie, Krakowie i Katowicach oraz czeskiej Pradze koncern w 2025 roku rozpoczął dostawy na rynki bałtyckie. Dzięki inwestycjom w rafinerię w Możejkach spółka ORLEN Lietuva od połowy września 2025 roku udostępnia zrównoważone paliwo lotnicze SAF na lotniskach w Wilnie, Rydze i Tallinie.
Rozszerzanie potencjału gospodarki o obiegu zamkniętym
W ramach Grupy ORLEN prowadzimy działania, które mają na celu poszerzenie wiedzy o cyrkularności, szansach płynących z jej wdrażania i analizę aktualnych wyzwań w realizacji tych ambicji, są to np.:
- Circular ORLEN. Rozpoczęty w 2025 roku cykl dedykowanych warsztatów, pod tytułem Circular ORLEN, z segmentami biznesowymi i spółkami Grupy ORLEN poświęconych m.in. poszukiwaniu potencjału i identyfikacji międzysegmentowych synergii GOZ w całej działalności Grupy ORLEN. Cykl ten będzie kontynuowany w 2026 roku;
- Analiza szans i oddziaływania. Grupa ORLEN wykonuje także cyklicznie analizę oddziaływań, ryzyk i szans w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym, czego efektem jest przedstawione w tym Sprawozdaniu zestawienie.
Promowanie badań i innowacji
Grupa ORLEN stawia na badania i innowacje pozwalające osiągnąć wyznaczone strategiczne cele i budować przewagę konkurencyjną:
- Grupa ORLEN, poprzez swój fundusz ORLEN VC, w 2025 roku nawiązała współpracę i zainwestowała w spółki na wczesnym etapie rozwoju, a ścisła współpraca z nimi będzie kontynuowana w 2026 roku:
- Zaawansowany recykling. Jedną ze spółek jest ReVentas, która pracuje nad komercjalizacją nowatorskiej i autorskiej technologii recyklingu tworzyw sztucznych (polipropylenu i polietylenu) metodą rozpuszczania.
- Innowacyjna produkcja SAF. Kolejnym przykładem jest spółka OXCCU rozwijająca technologię produkcji syntetycznych paliw SAF wspartą innowacyjnym katalizatorem. Technologia ta wykorzystuje biogeniczne CO2 i biowodór, pochodzący z odpadów biomasowych, biogazu i/lub innych zrównoważonych źródeł CO2 do produkcji zrównoważonych paliw lotniczych.
- ORLEN Skylight Accelerator. To program, w ramach którego oferujemy przestrzeń do współpracy i przeprowadzania pilotaży wdrożeniowych dla innowacyjnych technologii i rozwiązań startupowych, które odpowiadają na aktualne potrzeby biznesowe Grupy ORLEN. W listopadzie 2025 roku zakończono XVI rundę zgłoszeniową, kolejne rundy naborów będą organizowane w 2026 roku. W ramach XVI rundy w zakresie gospodarki cyrkularnej poszukiwaliśmy m.in.:
- rozwiązań wykorzystujących odnawialne surowce niebiologicznego pochodzenia, takie jak CO₂ i woda, w procesach, które prowadzą do efektywnej energetycznie i środowiskowo produkcji syngazu, wykorzystywanego do dalszej syntezy paliw alternatywnych;
- rozwiązań dla kompaktowych układów technologicznych, przeznaczonych do pracy w warunkach przemysłowych, do zagospodarowania dostępnych strumieni gazów procesowych oraz efektywnego wykorzystania ciepła odpadowego.
- NEXTLOOPP. ORLEN S.A. jest także uczestnikiem międzynarodowego projektu recyklingu hybrydowego, który poprzez procesy mechaniczne pozwala uzyskać jakość recyklatu zbliżoną do otrzymywanego w recyklingu chemicznym, z tym, że znacznie prościej, a zatem wydajniej kosztowo. Zastosowanie technologii PolyPrism pozwala na identyfikację i oddzielenie polipropylenu (PP) dopuszczonego do kontaktu z żywnością od pozostałych odpadów opakowaniowych. Dzięki tej metodzie uzyskuje się czystości wsadu do wysokości 95% polipropylenu już przy pierwszym i 99% po drugim sortowaniu. Drugim istotnym elementem wytwarzania recyklatu polipropylenowego jest nowatorska technologia dezynfekcji PPristine. W 2025 roku Grupa ORLEN przeprowadziła z sukcesem testy seryjnej produkcji opakowań dedykowanych dla branży spożywczej i kosmetycznej. W próbach przemysłowych wytworzono około 14 tys. opakowań z różnym udziałem surowca pochodzącego z recyklingu – 35, 65 oraz 100%. Prace w ramach tego projektu kontynuowane będą w 2026 roku.
Wspieranie odpowiedzialnego łańcucha dostaw
Intencją Grupy ORLEN jest wspieranie łańcucha dostaw poprzez odpowiedzialne zarządzanie relacjami z partnerami biznesowymi oraz identyfikowanie i ograniczanie ryzyk w oparciu o standardy środowiskowe, społeczne i zarządcze. Zgodnie ze Strategią Zrównoważonego Rozwoju Grupy ORLEN 2025–2035 jednym z działań jest wdrożenie – Zrównoważonego łańcucha wartości (Strumień 14). Grupa ORLEN zakłada stopniową integrację kwestii środowiskowych, społecznych i etycznych (ESG) w procesach zakupowych:
- Kodeks postępowania dla dostawców. Grupa ORLEN wymaga od swoich dostawców deklaracji m.in., aby „Dostawca… w możliwie największym zakresie postępował zgodnie z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym; Dostawca dąży do odpowiedzialnego, dbającego o stan środowiska naturalnego pozyskiwania surowców i/lub do uwzględniania kryteriów środowiskowych w swoich decyzjach zakupowych”. Szczegółowe informacje na temat Kodeksu są przedstawione w części ESRS S2.
Upowszechnianie wiedzy o gospodarce o obiegu zamkniętym
Upowszechniając w 2025 roku wiedzę o gospodarce o obiegu zamkniętym:
- Filary GOZ. Zdefiniowano cztery filary GOZ dla Grupy ORLEN: ekoprojektowanie i cyrkularny decomissioning, procesy w obiegu zamkniętym, cyrkularne zasoby, nowe strumienie biznesowe. Pozwalają nam one ustrukturyzować wdrażanie zasad i rozwiązań cyrkularnych w procesach, produktach i usługach w każdym z segmentów działalności Grupy ORLEN. Filary zostały opublikowane w ORLEN Transition Plan w 2025 roku,
- Polityka GOZ. Opracowano i opublikowano w wewnętrznych systemach korporacyjnych zatwierdzoną przez Prezesa Zarządu ORLEN S.A. Politykę Gospodarki o Obiegu Zamkniętym Grupy Kapitałowej ORLEN. Polityka definiuje cyrkularności w Grupie ORLEN oraz wyznacza kierunki rozwoju, zasady działania i kluczowe czynniki wspierające stopniowe wdrażanie gospodarki o obiegu zamkniętym w Grupie ORLEN,
- Circular ORLEN. Rozpoczęto cykl dedykowanych warsztatów, pod tytułem Circular ORLEN, z segmentami biznesowymi i spółkami Grupy ORLEN poświęconych m.in. przekazaniu wiedzy i dobrych praktyk z zakresu GOZ. Cykl warsztatów kontynuowany jest w 2026 roku,
- Promowanie GOZ. Brano udział w konferencjach i publikowano merytoryczne artykuły w prasie o tematyce GOZ.
Nakłady inwestycyjne na GOZ w Grupie ORLEN
Realizacja działań GOZ, obejmujących m.in. przedstawione wyżej przykłady czy szereg inicjatyw efektywności energetycznej, wymagała znaczących nakładów inwestycyjnych. W roku 2025 Grupa ORLEN zrealizowała inwestycje w zakresie GOZ w wysokości 1 035 mln PLN i zaplanowała inwestycje w roku 2026 w wysokości 1 058 mln PLN.
Cele związane z wykorzystaniem zasobów oraz gospodarką o obiegu zamkniętym [E5-3]
Grupa ORLEN realizuje strategię z uwzględnieniem celów związanych z wykorzystaniem zasobów i gospodarką o obiegu zamkniętym. Kierunki rozwoju, zasady działania oraz kluczowe czynniki opisane w Polityce GOZ zostały zdefiniowane w taki sposób aby wspierały realizację celów strategicznych i poszerzały potencjał wdrażania cyrkularności w Grupie ORLEN. Aktualna sytuacja geopolityczna, zakłócenia w łańcuchach dostaw, rosnące wymagania konsumentów oraz zmieniające się regulacje unijne i krajowe wpływają na działania Grupy ORLEN, ukierunkowując je na efektywne wykorzystanie zasobów, wzmacnianie odporności oraz rozwój lokalnych łańcuchów dostaw surowców. Transformacja energetyczna Grupy ORLEN polega na łączeniu maksymalizowania wartości w tradycyjnych obszarach biznesu z konsekwentnym podejściem do dekarbonizacji własnych aktywów i rozwoju energetyki odnawialnej. Realizacja celów strategicznych określonych w Strategii ORLEN do 2035 roku pośrednio odnosi się do istotnych wpływów, ryzyk oraz szans, poprzez konsekwentne wpisywanie się w kierunki transformacji energetycznej, ograniczanie zależności od zasobów kopalnych, wdrażanie innowacyjnych rozwiązań technologicznych oraz dekarbonizację działalności. Cele wyznaczone w Strategii ORLEN do 2035 roku niekiedy mają charakter przekrojowy, tzn. mogą odnosić się jednocześnie do kwestii zasobów wprowadzanych, odprowadzanych i odpadów. Strategia ORLEN do 2035 roku ustanawia cele strategiczne dla całej działalności Grupy ORLEN w dwóch horyzontach czasowych, 2030 roku i 2035 roku.
| 2025 | Cel 2030 | Cel 2035 |
|---|---|---|
| 6,71% udziału energii odnawialnej w koszyku paliw ORLEN | 21,1% udziału energii odnawialnej w koszyku paliw ORLEN | 26,1% udziału energii odnawialnej w koszyku paliw ORLEN |
| 1,4 GW mocy zainstalowanej w źródłach wytwarzania OZE | 9 GW mocy zainstalowanej w źródłach wytwarzania OZE | 12,8 GW mocy zainstalowanej w źródłach wytwarzania OZE |
| Sprzedaż produktów petrochemicznych opartych na surowcach cyrkularnych i odnawialnych na poziomie 1% | Sprzedaż produktów petrochemicznych opartych na surowcach cyrkularnych i odnawialnych na poziomie 8% | Sprzedaż produktów petrochemicznych opartych na surowcach cyrkularnych i odnawialnych na poziomie 10% |
| 50 tys. t mocy zainstalowanej w technologii recyklingu | 150 tys. t mocy zainstalowanej w technologii recyklingu | 250 tys. t mocy zainstalowanej w technologii recyklingu |
| 0 mln t zdolności wychwytu i magazynowania CO₂ (CCUS) | — | Potencjał wychwytu CO2 z instalacji produkcyjnych ORLEN do produkcji paliw syntetycznych ~1,1 mtpa |
| 0 mld m3 zabezpieczonego wolumenu biometanu | Zabezpieczenie wolumenu biometanu na poziomie 0,15 mld m3 | 0,24 mld m3 |
|
1,9 TWh produkcji energii elektrycznej w Elektrowni Ostrołęka B 13,8 TWh produkcji energii elektrycznej i cieplnej w elektrociepłowniach | Odejście od wytwarzania energii elektrycznej z węgla w elektrowniach do końca 2030 roku | Odejście od produkcji opartej na węglu w aktywach ciepłowniczych do końca 2035 roku |
Wybrane cele ze Strategii ORLEN do 2035 roku wpisują się w logikę GOZ:
- Energia z OZE jest fundamentem przejścia w stronę cyrkularnej gospodarki. W tym zakresie należy wskazać postępy w budowie farmy wiatrowej Baltic Power, będącej wspólnym projektem Grupy ORLEN i Northland Power. Jest to pierwsza na świecie farma budowana z wykorzystaniem niskoemisyjnej stali produkowanej niemal wyłącznie z surowca z recyklingu w piecach hutniczych zasilanych energią odnawialną, a wiatraki po zakończeniu pracy będą nadawać się do recyklingu nawet w 82%. W 2025 roku zainstalowano pierwsze turbiny wiatrowe Vestas o mocy 15 MW, a także dwie morskie stacje elektroenergetyczne, kolejne monopale – elementy konstrukcji turbin wiatrowych offshore - są sukcesywnie montowane. Więcej informacji na temat rozwoju mocy produkcyjnych OZE znajduje się w części ESRS E1;
- Grupa ORLEN w Strategii ORLEN do 2035 roku, w ramach segmentu Energy, zakłada odejście od wytwarzania energii elektrycznej z węgla do końca 2030 roku oraz odejście od produkcji opartej na węglu w aktywach ciepłowniczych do końca 2035 roku. Działania te przyczynią się do redukcji emisji pyłów i CO₂ oraz ilości generowanych odpadów w postaci ubocznych produktów spalania. Cele te i ich realizację przedstawiono szczegółowo w sekcji E1;
- Grupa ORLEN w ramach celu udziału energii odnawialnej w koszyku paliw ORLEN, realizuje projekty inwestycyjne mające na celu rozwój produkcji biopaliw, m.in. instalację HVO w Płocku, tłocznię oleju rzepakowego w Kętrzynie, kompleks do produkcji bioetanolu II generacji w Jedliczu oraz biometanownię Głąbowo, a także produkuje odnawialny i niskoemisyjny wodór na użytek transportu. W 2025 roku w naszych aktywach zlokalizowanych we Włocławku i w Trzebini wyprodukowaliśmy wodór jakości automotive w ilości 155 ton, który jest niskoemisyjny w myśl definicji z Taksonomii;
- Jednym z celów Grupy ORLEN jest także rozwój mocy zainstalowanych w recyklingu. W 2025 roku GRUPA ORLEN zwiększyła moce recyklingu mechanicznego do 50 tys. ton rocznie w zakładzie REMAQ oraz zainwestowała w firmę ReVentas, rozwijającą technologię recyklingu hybrydowego opartego na rozpuszczaniu odpadów z tworzyw sztucznych.
Wyżej wymienione cele ustalane są w wyniku opracowania długoterminowej Strategii Grupy ORLEN, której wdrożenie jest systematycznie monitorowane. Cele odzwierciedlają biznesowe ambicje Grupy ORLEN. Cele strategiczne zostały ogłoszone w 2025 roku. Strategia podlega aktualizacji aby dostosować Grupę ORLEN do zmian rynkowych, regulacyjnych i technologicznych oraz zapewnić realizację aktualnych celów i utrzymanie przewagi konkurencyjnej.
Zasoby wprowadzane [E5-4]
Grupa ORLEN wykorzystuje w swojej działalności przede wszystkim zasoby techniczne, obejmujące węglowodorowe surowce pierwotne (głównie ropę naftową, gaz ziemny) oraz dodatki procesowe. Jednocześnie, zgodnie ze Strategią ORLEN 2035, Grupa ORLEN dąży do systematycznego zwiększania udziału wsadów biologicznych i cyrkularnych w wytwarzanych produktach.
W ramach operacji własnych Grupa ORLEN wykorzystuje rzeczowe aktywa trwałe skumulowane w czterech segmentach działalności:
- Upstream & Supply;
- Downstream;
- Energy;
- Consumer & Products.
Wśród tych aktywów wymienić należy 7 rafinerii na terenie Polski, Litwy i Czech, elektrownie i elektrociepłownie, aktywa wytwórcze OZE i sieć ponad 3 500 stacji paliw na terenie Polski, Niemiec, Czech, Austrii, Węgier, Słowacji i Litwy.
Segment Upstream & Supply odpowiada za pozyskiwanie ropy i gazu oraz przygotowanie produktów do sprzedaży. Segment obejmuje cały proces poszukiwania oraz wydobycia gazu ziemnego i ropy naftowej ze złóż, poczynając od przeprowadzenia analiz geologicznych, badań geofizycznych i wierceń, po zagospodarowanie i eksploatację złóż. Prace prowadzone są:
- w Polsce (m.in. Zespół Oddziałów PGNiG, LOTOS Petrobaltic oraz LOTOS Upstream),
- w Norwegii (ORLEN Upstream Norway AS),
- w Kanadzie (ORLEN Upstream Canada Ltd.),
- w Pakistanie.
W latach 2024–2025 Grupa utrzymywała aktywność wydobywczą, dostarczając kluczowe strumienie surowcowe stanowiące podstawowy komponent materiałów technicznych wprowadzanych do systemów produkcyjnych Grupy. Struktura wydobycia w raportowanym okresie obejmowała cztery główne kategorie:
- Gaz ziemny oraz Ropa naftowa: stanowiące fundament portfela wydobywczego, pozyskiwane zarówno ze złóż lądowych, jak i morskich,
- Kondensat oraz NGL: uzupełniające strumień surowców płynnych, istotne z punktu widzenia optymalizacji wsadów do produkcji.
Wolumeny wydobycia w Grupie ORLEN
| Nazwa | Jednostka | 2025 |
2024
(dane przekształcone) |
2024
(dane opublikowane w sprawozdaniu rocznym) |
|---|---|---|---|---|
| Gaz ziemny | tys bbl | 54 325 | 55 385 | 56 516 |
| Ropa naftowa | tys boe | 15 610 | 16 628 | 16 368 |
| Kondensat | tys bbl | 2 722 | 3 050 | 3 310 |
| NGL | tys bbl | 902 | 906 | 906 |
W latach 2024–2025 struktura miksu materiałowego Grupy ORLEN charakteryzowała się dominującym udziałem surowców technicznych, przy jednoczesnym wzroście znaczenia komponentów biologicznych:
- Produkty wprowadzone: odnotowano wzrost udziału do 3,8% w 2025 roku z 2,6% w 2024 roku, co wiąże się z intensyfikacją wykorzystania wyrobów i komponentów niezbędnych do obsługi rosnącej skali procesów usługowych i produkcyjnych.
- Materiały techniczne: stanowią główny komponent wsadu, choć ich udział uległ zmianie do 92,7% w 2025 roku z 96,1% w 2024 roku. Spadek ten odzwierciedla postępującą dywersyfikację miksu surowcowego w kierunku rozwiązań alternatywnych.
- Materiały biologiczne: zgodnie ze strategicznym kierunkiem dekarbonizacji, udział tej kategorii wzrósł do 3,5% w 2025 roku z 2,7% w 2024 roku, co potwierdza zwiększenie roli biokomponentów w portfolio Grupy ORLEN.
- Oprócz głównych kategorii Grupa ORLEN wprowadza również zasoby pochodzące ze źródeł certyfikowanych oraz materiałów wtórnych. Wpisują się one w cele gospodarki o obiegu zamkniętym, ograniczania śladu środowiskowego oraz zwiększania udziału zasobów alternatywnych w miksie materiałowym.
- Materiały biologiczne pochodzące ze zrównoważonych źródeł - udział materiałów biologicznych i biopaliw pozyskanych w sposób zrównoważony wyniósł 1,9% w 2025 roku (wobec 1,4% w roku poprzednim).
- Surowce wtórne i komponenty z recyklingu - udział ponownie użytych komponentów, produktów oraz materiałów wtórnych wyniósł 0,2% w 2025 roku (wobec 0,1% w roku poprzednim).
Zasoby wprowadzane do Grupy ORLEN [tony]
| Nazwa | 2025 |
2024
(dane przekształcone) |
2024
(dane opublikowane w sprawozdaniu rocznym) |
|---|---|---|---|
| Łączna masa produktów wprowadzonych do organizacji | 1 936 930,99 | 1 518 517,82 | 1 000 242,00 |
| Łączna masa materiałów biologicznych wprowadzonych do organizacji | 1 774 397,33 | 1 375 070,88 | 575 232,00 |
| Łączna masa materiałów technicznych wprowadzonych do organizacji | 47 281 492,85 | 48 553 523,41 | 10 064 376,00 |
| Łączna masa produktów, materiałów biologicznych i materiałów technicznych | 50 992 821,17 | 51 447 112,11 | 11 639 850,00 |
| Łączna masa materiałów biologicznych (i biopaliw wykorzystywanych do celów innych niż energetyczne) wykorzystywanych do wytwarzania produktów i świadczenia usług (w tym opakowań) i pozyskanych w sposób zrównoważony | 983 699,34 | 739 301,41 | 323 398,00 |
| Łączna masa ponownie użytych lub pochodzących z recyklingu komponentów, produktów i materiałów wtórnych wykorzystywanych do wytwarzania produktów i świadczenia usług (w tym opakowań) | 79 228,90 | 42 168,79 | 33 480,00 |
Zarządzanie wsadami biologicznymi, w segmencie Downstream, realizowane jest przede wszystkim poprzez Zintegrowany System Zarządzania w ORLEN Południe S.A. System ten zapewnia:
- zgodność z wymogami dyrektywy RED II,
- certyfikację w systemach ISCC,
- certyfikację w systemie KZR INiG,
- nadzór nad zakupami surowców, bilansem masy i emisjami GHG,
- cykliczne potwierdzenia zgodności przez audytorów zewnętrznych.
Proces obejmuje cały łańcuch wartości – od kwalifikacji dostawców do raportowania emisji i wyrobów gotowych.
Dodatkowo Grupa stosuje zasadę kaskadowego wykorzystania biomasy, czego przykładem jest przetwarzanie odpadów rolniczych na biogaz, a następnie certyfikacja pofermentu jako nawozu organicznego, co pozwala na powrót składników biogennych do ekosystemu w postaci nawozu.
Grupa ORLEN w procesach katalitycznych wykorzystuje metale z grupy platynowców (platyna, pallad) oraz srebro jako zasoby o znaczeniu krytycznym. Stosujemy zaawansowany model cyrkularny przy wykorzystaniu zewnętrznych podmiotów prowadzących odzysk metali szlachetnych ze zużytych katalizatorów na bardzo wysokim poziomie. W 2024 roku wolumen odzyskanych metali wyniósł około 152 ton, natomiast w roku 2025 około 51 ton. Zmienność raportowanych wolumenów rok do roku wynika z:
- cykli remontowych aktywów produkcyjnych – przekazywanie katalizatorów do utylizacji i odzysku jest ściśle powiązane z harmonogramem postojów remontowych oraz cyklem życia wkładów katalitycznych,
- specyfiki operacyjnej procesu odzysku – przesunięcie czasowe ze względu na złożoność technologiczną odzysku realizowanego przez podmioty zewnętrzne.
Efektywność odzysku metali z katalizatorów w latach 2024-2025 wynosiła 98–99%, a odzyskane materiały zostały ponownie wprowadzone do cyklu produkcyjnego. Model ten ogranicza zależność od surowców pierwotnych i zmniejsza ślad środowiskowy w obszarze dostaw.
Prezentowane dane obejmują kluczowe strumienie surowcowe i materiałowe o najwyższej istotności dla profilu działalności Grupy. Grupa ORLEN znajduje się w procesie sukcesywnego rozszerzania zakresu monitorowania zasobów wprowadzanych o pozostałe kategorie, zgodnie z podejściem ciągłego doskonalenia systemu raportowania. Wdrażanie bardziej zawansowanej metodologii obliczeń oraz sukcesywne obejmowanie raportowaniem dodatkowych strumieni surowcowych może wpływać na bezpośrednią porównywalność wskaźników w krótkim okresie. Proces ten jest jednak niezbędny do uzyskania pełnej i transparentnej informacji o wpływie środowiskowym Grupy ORLEN w całym łańcuchu wartości. Metodologia obliczeń opiera się na danych z systemów zarządzania oraz legalizowanych urządzeń pomiarowych, a w przypadku szacunków – na uznanych benchmarkach branżowych.
Zasoby odprowadzane [E5-5]
Gospodarowanie odpadami stanowi temat istotny, zidentyfikowany w ramach analizy wpływów, ryzyk i szans (IRO) przeprowadzonej zgodnie z wymogami ESRS dla Grupy Kapitałowej ORLEN.
Zgodnie ze Strategią 2035 od stycznia 2025 roku działalność operacyjna Grupy ORLEN realizowana jest w ramach następujących segmentów operacyjnych: Upstream & Supply, Downstream, Energy, Consumers & Products oraz Corporate Functions.
W ramach prowadzonej działalności operacyjnej Grupa Kapitałowa ORLEN wytwarza odpady niebezpieczne oraz odpady inne niż niebezpieczne, powstające w szczególności w procesach charakterystycznych dla powyższych segmentów, takich jak: procesy rafineryjne, petrochemiczne, energetyczne, wydobywcze, wytwarzanie produktów chemii organicznej i nieorganicznej, a także w wyniku działalności usługowej.
Procesy te determinują także strukturę wytwarzanych odpadów, do których z uwagi na różnorodny profil działalności Grupy ORLEN należą w szczególności:
- odpady z procesów rafineryjnych i petrochemicznych (m.in. osady, szlamy, zużyte katalizatory, odpady olejowe);
- odpady z procesów wytwarzania produktów chemii organicznej i nieorganicznej (m.in. stopy saletry, odpady chloroorganiczne, szlamy solankowe);
- odpady paleniskowe z działalności energetycznej (m.in. popioły i żużle);
- odpady wydobywcze i wiertnicze (m.in. płuczki wiertnicze, szlamy);
- odpady pozostałe w tym: z działalności usługowej, opakowaniowe, budowlane i rozbiórkowe.
Wymienione powyżej strumienie odpadów stanowią kluczowe kategorie charakterystyczne dla profilu działalności Grupy ORLEN w poszczególnych segmentach operacyjnych. Materiały, które występują w odpadach są ściśle związane z charakterem produkcji poszczególnych zakładów i instalacji, a także rodzajem stosowanych surowców i materiałów pomocniczych. Są to w szczególności tworzywa sztuczne, metale, minerały niemetaliczne, biomasa, materiały organiczne i nieorganiczne, tekstylia oraz różnego rodzaju chemikalia.
Metody obliczania
Z uwagi na różnorodny rodzaj działalności spółek Grupy ORLEN, charakter i rodzaje wytwarzanych odpadów stanowią szeroką grupę. Są to zarówno odpady z działalności wydobywczej, rafinacji ropy naftowej, wytwarzania produktów chemii organicznej i nieorganicznej, energetycznego spalania, pakowania produktów, jak również z działalności usługowej. W Grupie ORLEN nie wytwarza się odpadów radioaktywnych.
Ilość odpadów wytwarzanych przez spółki Grupy ORLEN jest dokumentowana i raportowana zgodnie z obowiązującymi w poszczególnych państwach przepisami prawnymi za pomocą wdrożonych tam systemów. W Polsce jest to Baza Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami (BDO), w której na bieżąco prowadzona jest ilościowa i jakościowa ewidencja wytwarzanych odpadów (oparta na dokumentach potwierdzających: karta przekazania odpadów (KPO), karta ewidencji odpadów (KEO)) oraz sposoby gospodarowania nimi. Obowiązek prowadzenia ewidencji nie dotyczy strumienia odpadów komunalnych. Raportowane w bazie BDO ilości odpadów określane są na podstawie bezpośrednich pomiarów, tj. wag. Ilość odpadów komunalnych może być określana w dopuszczony do stosowania sposób, inny niż ważenie, tj. na podstawie objętości wytworzonych odpadów oraz ich średniej gęstości. Tam gdzie jest to możliwe, np. w odniesieniu do popiołów i żużli, procesów odsiarczania spalin, następuje przekwalifikowanie odpadów na produkty uboczne. Do całkowitej ilości odpadów pochodzących z własnych operacji Grupy ORLEN nie wliczono produktów ubocznych, które utraciły status odpadów.
Klasyfikacja wytwarzanych w Grupie ORLEN odpadów prowadzona jest w oparciu o rodzaje procesów przemysłowych, którym towarzyszy wytwarzanie odpadów (np. wydobycie, rafinacja ropy naftowej, wytwarzanie produktów chemii organicznej i nieorganicznej, energetycznego spalania, pakowanie produktów, działalności usługowej) oraz ich morfologię (skład). Klasyfikacja ta zgodna jest z metodykami określonymi w pozwoleniach zintegrowanych lub sektorowych. Skład odpadów jest ściśle związany z charakterem procesów technologicznych prowadzonych w poszczególnych zakładach i instalacjach, rodzajem stosowanych surowców i materiałów pomocniczych. Tylko w nielicznych przypadkach i w odniesieniu do wybranych rodzajów odpadów prowadzi się badania składu chemicznego odpadów, co jest niezbędne m.in. w procesie przekwalifikowania ich w produkt uboczny, dotyczy to np. odpadów paleniskowych.
Sposoby gospodarowania odpadami stosowane w Grupie ORLEN determinują obowiązujące regulacje prawne, pozwolenia, przyjęte standardy i polityki (Polityka Ochrony Środowiska Grupy Kapitałowej ORLEN, Polityka Gospodarki o Obiegu Zamkniętym Grupy Kapitałowej ORLEN, Standard organizacyjny nr SO/4/2023 z dnia 20.12.2023 w sprawie gospodarowania odpadami niebezpiecznymi), a także procedury i zarządzenia obowiązujące indywidualnie w spółkach Grupy ORLEN, których celem jest zapobieganie powstawaniu odpadów, minimalizacja negatywnego wpływu czynności związanych z wytwarzaniem i gospodarowaniem odpadami. Wytwarzane odpady w Grupie ORLEN, przekazywane są wyspecjalizowanym podmiotom zewnętrznym posiadającym stosowne pozwolenia/zezwolenia w zakresie gospodarowania odpadami, zgodne z wymaganiami prawnymi. Zgodnie ze Standardem organizacyjnym nr SO/4/2023 po ostatecznym zagospodarowaniu odpadów niebezpiecznych przez uprawnione do tego podmioty, przekazują one dokumenty dotyczące zastosowanego sposobu zagospodarowania.
Działania w zakresie gospodarki odpadami w Grupie ORLEN realizowane są ściśle według obowiązujących przepisów prawa oraz zgodnie z posiadanymi pozwoleniami. Zgodnie z Ustawą o odpadach jeżeli odzysk (R) jest niemożliwy ze względów technologicznych lub nie gwarantuje bezpieczeństwa ludzi i środowiska, odpady zostają poddane procesom unieszkodliwiania (D). Powody kierowania odpadów do procesów unieszkodliwiania podyktowane są między innymi klasyfikacją odpadów i specyficznymi właściwościami odpadów, dla których nie ma technologii odzysku (np. przepracowana płuczka olejowa na zwiercinach skalnych) lub nie gwarantują one bezpieczeństwa ludzi i środowiska. Innymi powodami mogą być/są wysoki stopień zanieczyszczenia odpadów, skład i toksyczność, które z kolei uniemożliwiają zastosowanie procesów odzysku i recyklingu, a także brak możliwości ich dalszego wykorzystania, czy względy ekonomiczne. Ze względu na skład chemiczny i toksyczność niektórych odpadów, priorytetem ustawowym jest ich całkowita neutralizacja, a nie recykling, który mógłby doprowadzić do skażenia środowiska lub produktów końcowych.
W Grupie ORLEN, część spółek posiada status przedsiębiorcy wprowadzającego na rynek produkty w opakowaniach. Spółki te podlegają systemowi rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP), wynikającemu z regulacji unijnych, który przenosi na wprowadzających produkty w opakowaniach odpowiedzialność finansową i organizacyjną za zagospodarowanie odpadów powstałych po ich wykorzystaniu, zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci”. Spółki prowadzą ewidencję ilościową i wagową wszystkich typów opakowań wprowadzanych na rynek, obejmującą zarówno opakowania jednostkowe, zbiorcze, jak i transportowe.
Obowiązki w zakresie zapewnienia rocznego poziomu recyklingu masy wprowadzanych opakowań, spółki Grupy ORLEN realizują na podstawie zawartych umów z organizacjami odzysku i organizacjami samorządu gospodarczego w zakresie opakowań innych niż niebezpieczne oraz w odniesieniu do opakowań wielomateriałowych i po substancjach niebezpiecznych. W Grupie Kapitałowej, spółka ORLEN S.A. zarządza również siecią stacji paliw, na których oferuje klientom produkty pakowane, gastronomię bezpośrednią oraz torby na zakupy z tworzywa sztucznego i produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, podlegające tzw. opłacie SUP (Single-Use Plastics), a także wprowadza na rynek produkty w opakowaniach na napoje objęte systemem kaucyjnym, takie jak np. jednorazowe butelki z tworzyw sztucznych o pojemności do 3 litrów oraz puszki metalowe do 1 litra. ORLEN S.A. ponosi stosowne opłaty z tego tytułu. ORLEN osiągnął wymagany poziom recyklingu wprowadzanych opakowań i zapewnił prawidłowy przepływ środków finansowych związanych z pobieraniem kaucji. Dodatkowo ORLEN S.A. ponosi również odpowiedzialność finansową za zagospodarowanie odpadów powstałych po tych produktach w ramach Rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP). Obejmuje to koszty sprzątania, opróżniania koszy publicznych, a także finansowanie dedykowanych kampanii edukacyjnych dotyczących produktów SUP. Koszty te są kalkulowane oddzielnie dla każdego kilograma wprowadzonych produktów i stanowią odrębne wydatki względem standardowych Publicznych Kampanii Edukacyjnych (PKE), które w imieniu Spółki realizuje na podstawie zawartej umowy organizacja odzysku.
| Nazwa | 2025 |
2024
(dane przekształcone) |
2024
(dane opublikowane w sprawozdaniu rocznym) |
|---|---|---|---|
| Łączna masa odpadów, nieprzeznaczonych do unieszkodliwienia (2+6) | 483 852,25 | 452 576,65 | 384 103,00 |
| Łączna masa odpadów niebezpiecznych, nieprzeznaczonych do unieszkodliwienia (3+4+5) | 33 780,96 | 37 068,37 | 28 743,00 |
| Masa odpadów niebezpiecznych przygotowanych do ponownego użycia | 7 949,14 | 5 485,21 | 2 964,00 |
| Masa odpadów niebezpiecznych poddanych recyklingowi | 20 504,25 | 25 589,53 | 21 774,00 |
| Masa odpadów niebezpiecznych poddanych innemu procesowi odzysku | 5 327,57 | 5 993,63 | 4 006,00 |
| Łączna masa odpadów innych niż niebezpieczne, nieprzeznaczonych do unieszkodliwienia (7+8+9) | 450 071,29 | 415 508,27 | 355 359,00 |
| Masa odpadów innych niż niebezpieczne przygotowanych do ponownego użycia | 9 609,77 | 10 674,19 | 5 962,00 |
| Masa odpadów innych niż niebezpieczne poddanych recyklingowi | 149 697,26 | 143 538,58 | 137 974,00 |
| Masa odpadów innych niż niebezpieczne poddanych innemu procesowi odzysku | 290 764,26 | 261 295,50 | 211 424,00 |
| Łączna masa odpadów kierowanych do unieszkodliwienia / niepoddana recyklingowi (11+15) | 611 880,86 | 555 214,05 | 551 824,00 |
| Łączna masa odpadów niebezpiecznych kierowanych do unieszkodliwienia (12+13+14) | 48 755,63 | 31 825,82 | 44 991,00 |
| Masa odpadów niebezpiecznych poddanych spalaniu | 26 872,93 | 20 019,24 | 20 261,00 |
| Masa odpadów niebezpiecznych poddanych składowaniu | 13 020,84 | 5 036,37 | 5 187,00 |
| Masa odpadów niebezpiecznych poddanych innym procesom unieszkodliwienia | 8 861,86 | 6 770,21 | 19 543,00 |
| Łączna masa odpadów innych niż niebezpieczne kierowanych do unieszkodliwienia (16+17+18) | 563 125,23 | 523 388,23 | 506 833,00 |
| Łączna masa wytworzonych odpadów (1+11+15) | 1 095 733,11 | 1 007 790,70 | 935 927,00 |
| Łączna masa odpadów niebezpiecznych (2+11) | 82 536,59 | 68 894,18 | 73 735,00 |
| Łączna masa odpadów promieniotwórczych | 0,00 | 0,00 | 0,00 |
| Łączna masa odpadów innych niż niebezpieczne (6+15) | 1 013 196,52 | 938 896,50 | 862 192,00 |
| Łączna ilość odpadów magazynowanych na koniec roku sprawozdawczego | 84 142,87 | 25 445,44 | b.d. |
Całkowita ilość odpadów niepoddanych recyklingowi:
- w 2025 roku – 925 531,60 t (84,47%),
- w 2024 roku – 838 662,59 t (83,22%).