0%
  • Strona główna
  • Sprawozdawczość zrównoważonego rozwoju
  • Środowisko i klimat
  • Zanieczyszczenia [ESRS E2]

Zanieczyszczenia [ESRS E2]

Podsumowanie analizy podwójnej istotności w zakresie zanieczyszczeń [E2.IRO-1]

SegmentObszarRegion geograficzny E2
Nazwa ryzyka, szansy, wpływu
Wpływ (I)
Ryzyko (R)
Szansa (O)
Pozytywny (+)
Negatywny (-)
Rzeczywisty (R)
Potencjalny (P)
Łańcuch wartości
Organizacja (O)
Downstream (D)
Upstream (U)
Upstream & Supply,
Downstream,
Energy,
Consumer & Products
Rafineria;
Wydobycie;
Energetyka;
Petrochemia;
Gaz;
Detal
Europa Zanieczyszczenie powietrza Emisja substancji i pyłów do powietrza z wyłączeniem emisji gazów cieplarnianych (GHG) I-R,PO,D,U
Koszty związane z niedostosowaniem do zmian prawa RO,D,U
Zanieczyszczenie wody Przenikanie szkodliwych substancji do cieków i zbiorników wodnych I-RO,D,U
Koszty związane z koniecznością wdrażania nowych rozwiązań w celu ograniczenia zanieczyszczenia wody, dostosowanie do wymogów regulacyjnychRO,D,U
Obniżenie kosztów wynikających ze zużycia wody dzięki wykorzystaniu jej w obiegu zamkniętymOO,D,U
Ryzyko poniesienia dodatkowych kosztów związanych z koniecznością rekultywacji wód powierzchniowych oraz kosztów remediacji w przypadku zanieczyszczenia gleb, wynikających z emisji substancji szkodliwych do cieków wodnych i gruntów RO,D,U
Zanieczyszczenie gleby Ponoszenie nadmiernych kosztów związanych z remediacją; niewłaściwie zabezpieczona rezerwa na remediację; zaostrzone wymagania prawne związane z remediacją RO,D,U
Downstream,
Consumer & Products
Rafineria;
Petrochemia;
Detal
Europa Substancje potencjalnie niebezpieczne Wytwarzanie i stosowanie substancji potencjalnie niebezpiecznych w ramach działalności produkcyjnej I-RO
Koszty związane z koniecznością zmiany stosowanych substancji na bezpieczneRO
Substancje wzbudzające szczególnie duże obawy Wytwarzanie i stosowanie substancji wzbudzających szczególnie duże obawy w ramach działalności produkcyjnej I-RO
Koszty związane z koniecznością zmiany stosowanych substancji na bezpieczne RO
Zwiększona konkurencyjność produktów na rynku poprzez zmianę stosowanych substancji na bezpieczne / niewzbudzające obawOO
DownstreamPetrochemiaEuropa Mikrodrobiny plastiku Potencjalne wprowadzenie zanieczyszczenia mikrocząstkami polimerów syntetycznych (SPM) I-PO,D,U
krótko-terminowaśrednio-terminowadługo-terminowa
Zanieczyszczenie powietrzaR
Zanieczyszczenie wody R
O
R






Zanieczyszczenie glebyR
Substancje potencjalnie niebezpieczneR
Substancje wzbudzające szczególnie duże obawy R
O



Polityki związane z zanieczyszczeniem [E2-1]

W Grupie ORLEN zakończono prace nad przygotowaniem projektu polityki dotyczącej zarządzania istotnymi wpływami, ryzykami oraz szansami związanymi z zapobieganiem zanieczyszczeniom i ich kontrolą, obejmującymi m.in. zanieczyszczenia powietrza, wody i gleby, zastępowanie substancji potencjalnie niebezpiecznych, minimalizację ich stosowania oraz stopniowe wycofywanie substancji wzbudzających szczególnie duże obawy. Polityka ta uwzględni także zapobieganie incydentom i sytuacjom nadzwyczajnym oraz skuteczne zarządzanie ich wpływem na ludzi i środowisko. Proces jej przygotowania został zainicjowany w drugim kwartale 2025 roku, a jej formalne przyjęcie planowane jest w roku 2026.

Do czasu opracowania i wdrożenia odrębnej polityki dotyczącej zapobiegania i minimalizacji zanieczyszczeń, zagadnienia te są ujęte w Polityce ochrony środowiska Grupy ORLEN, wprowadzonej zarządzeniem Prezesa Zarządu ORLEN S.A. z dnia 20 stycznia 2025 roku. Dokument został opracowany jako wewnętrzna regulacja o charakterze ogólnogrupowym i przed jego przyjęciem poddano go szerokim konsultacjom w wielu obszarach organizacji, a także obowiązkiem upowszechnienia wśród pracowników Grupy ORLEN.

Dokument ten stanowi nadrzędne ramy zarządzania zagadnieniami środowiskowymi w Grupie ORLEN i obejmuje swoim zakresem kluczowe aspekty oddziaływania działalności na środowisko. Polityka ochrony środowiska Grupy Kapitałowej ORLEN określa zobowiązania Grupy dotyczące minimalizacji negatywnego wpływu działalności na środowisko oraz wskazuje zasady, jakimi kieruje się ona w swoich działaniach.

Zobowiązania Grupy ORLEN wynikające z Polityki ochrony środowiska dotyczą m.in.:

  • ustalania celów związanych z ochroną środowiska naturalnego w ramach jej działalności,
  • planowania projektów inwestycyjnych z uwzględnieniem ich oddziaływania na środowisko naturalne,
  • stawiania na innowacje i rozwój nowych technologii, które mogą przyczynić się do lepszej ochrony środowiska,
  • ciągłego doskonalenia procesów w obszarach jej działalności oraz systemów zarządzania środowiskowego, wdrażanie zrównoważonych praktyk,
  • realizowania zaplanowanych działań zmierzających do osiągnięcia wyznaczonych celów związanych z ochroną środowiska naturalnego w ramach prowadzonej działalności i monitorowania ich postępów,
  • prowadzenia badań środowiskowych, ankiet i programów oraz rozszerzania cyfryzacji procesów w obszarach jej działalności w celu doskonalenia monitorowania i ograniczania jej wpływu na środowisko,
  • wymagania od kontrahentów przestrzegania określonych standardów środowiskowych i wspierania ich w zmniejszaniu negatywnego wpływu na środowisko i klimat,
  • podnoszenia świadomości i skutecznego wdrażania założeń Polityki ochrony środowiska Grupy Kapitałowej ORLEN, także poprzez działania edukacyjne i szkolenia dla pracowników, wspieranie proekologicznych postaw i działań oraz promowanie idei zrównoważonego rozwoju w otoczeniu lokalnym.

Zakres Polityki ochrony środowiska Grupy Kapitałowej ORLEN obejmuje przede wszystkim własną działalność operacyjną Grupy ORLEN, a także – w zakresie istotnym – relacje z podmiotami w łańcuchu wartości, w szczególności poprzez wymaganie od kontrahentów i dostawców przestrzegania określonych standardów środowiskowych.

Dokument ten stanowi podstawę dla dalszego rozwoju bardziej szczegółowych polityk sektorowych, w tym m.in. planowanej polityki związanej z zapobieganiem i minimalizacją zanieczyszczeń, czy opracowanej i zatwierdzonej przez Prezesa Zarządu ORLEN S.A. jeszcze w 2025 roku Polityki Gospodarki o Obiegu Zamkniętym.

Kwestie dotyczące zanieczyszczeń to jeden z filarów strategii zrównoważonego rozwoju na lata 20252035 uwzględnione w strumieniu 6 – Gospodarka o obiegu zamkniętym i minimalizacja zanieczyszczeń. Jednym z celów tego strumienia, jakie przyjęto na rok 2030, jest optymalizacja wskaźników emisji SO₂, NOx, pyłów i innych zanieczyszczeń w Grupie ORLEN.

W Grupie ORLEN funkcjonują ponadto systemy zarządzania środowiskowego, które są ściśle związane z kontrolą oraz minimalizacją emisji zanieczyszczeń. Dokumenty te służą zapewnieniu bezpiecznego prowadzenia działalności zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Są one narzędziem wspierającym odpowiedzialne zarządzanie, ze szczególnym zwróceniem uwagi na utrzymanie najwyższych standardów w zakresie bezpieczeństwa pracy, ochrony środowiska, a także podnoszenie świadomości w tym zakresie wśród pracowników zaangażowanych w działania mogące oddziaływać na środowisko.

Działania i zasoby związane z zanieczyszczeniem [E2-2]

Działalność Grupy ORLEN obejmująca działalność wydobywczą, rafinację ropy naftowej, wytwarzanie produktów chemii organicznej i nieorganicznej, energetyczne spalanie, pakowanie produktów, jak również działalność usługową, wiąże się z oddziaływaniem na środowisko m.in. poprzez emisje zanieczyszczeń. Skala oraz sposób oddziaływania na środowisko jest różny w zależności od rodzaju działalności spółki, a także od jej wielkości i geograficznego obszaru funkcjonowania.

Grupa ORLEN pracuje nad ograniczeniem negatywnego wpływu działalności na otoczenie, minimalizuje ryzyka związane z zanieczyszczeniami m.in. poprzez inwestycje w urządzenia, technologie redukujące emisje zanieczyszczeń, wdrażanie wytycznych BAT/BREF w zakresie technik i działań ograniczających emisje, stopniowe zastępowanie substancji niebezpiecznych biodegradowalnymi odpowiednikami oraz utrzymywanie rygorystycznych procedur reagowania na awarie i wycieki.

Kierunki działań w odniesieniu do istotnych kwestii związanych z zanieczyszczeniami, których przestrzega Grupa ORLEN są określone w Strategii Zrównoważonego Rozwoju Grupy ORLEN 20252035 oraz spójnej z nią Polityce ochrony środowiska Grupy Kapitałowej ORLEN.

Spółki Grupy ORLEN monitorują każdego roku poziom zanieczyszczeń m.in. poprzez pomiary emisji do powietrza, badania gleby, wód i ścieków przez akredytowane laboratoria badawcze. Zakresy i sposoby monitorowania zanieczyszczeń są dostosowane do obowiązujących przepisów prawnych i posiadanych decyzji administracyjnych i realizowane zgodnie z metodykami referencyjnymi. Otrzymane wyniki są podstawą do oceny prowadzonych procesów oraz w razie potrzeby podejmowania działań korygujących. Realizowany jest także obowiązek corocznego raportowania do właściwych organów administracji. Informacje na temat emisji zanieczyszczeń przekazywane są do odpowiednich organów administracji. Wybrane spółki publikują te informacje w sporządzanych raportach publicznie dostępnych.

W Grupie ORLEN funkcjonuje szereg procedur, zarządzeń, instrukcji dotyczących ochrony środowiska, których tematyka jest powiązana z zarządzaniem i ograniczaniem emisji zanieczyszczeń obejmujących m.in. łagodzenie negatywnych wpływów zanieczyszczeń powietrza, wody i gleby, unikanie incydentów i sytuacji nadzwyczajnych oraz ograniczenia ich wpływu na ludzi i środowisko. Dokumenty te stanowią narzędzie wspierające odpowiedzialne zarządzanie, ze szczególną uwagą utrzymania najwyższych standardów bezpieczeństwa pracy oraz ochrony środowiska. Poddawane są weryfikacji i aktualizacji według potrzeb. W spółkach Grupy ORLEN istnieją również wewnętrzne procedury prowadzenia monitoringu i wykonywania pomiarów związanych z ochroną środowiska.

Spółki Grupy ORLEN przeznaczają zasoby finansowe na realizację planów działań zapobiegających zanieczyszczeniom, traktując je jako kluczowy element strategii zrównoważonego rozwoju i utrzymania przewagi technologicznej. Realizacja planów operacyjnych i inwestycyjnych wymaga nakładów finansowych, które planowane i określane są indywidualnie w planach operacyjnych, remontowych i inwestycyjnych.

Na działania związane z zanieczyszczeniami Spółki Grupy ORLEN przeznaczają zasoby:

  • finansowe: obejmujące wydatki na pomiary i usługi laboratoryjne, realizację projektów budżetowych związanych z badaniami, monitoringiem i nadzorem środowiskowym a także nakłady inwestycyjne,
  • techniczne: w szczególności systemy pomiarowe,
  • organizacyjne i kadrowe: w tym pracowników odpowiedzialnych za ochronę środowiska, monitoring, raportowanie, nadzór, kontrole, utrzymanie ruchu, wsparcie zewnętrznych wykonawców (badania środowiskowe, doradztwo).

Poszczególne działania w zakresie zanieczyszczeń są finansowane zarówno z wydatków operacyjnych (OPEX) jak i inwestycyjnych (CAPEX). Nakłady inwestycyjne CAPEX przeznaczone na te działania wyniosły w 2025 roku około 210 mln PLN, natomiast wydatki CAPEX planowane na rok 2026 to 235 mln PLN.

Większość wydatków ponoszona jest ze środków własnych, a w mniejszej części w postaci pożyczek wewnątrzgrupowych, finansowania zewnętrznego, np. ze środków europejskich w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Infrastruktury, Klimatu i Środowiska na lata 2021-2027 (FEnIKS), środki finansowe z instrumentu Fundusze Europejskie Nowoczesna Gospodarka na lata 2021-2027 oraz o dofinansowanie projektów polegających na wdrażaniu innowacji procesowych w obszarze infrastruktury gazu w ramach Programu Priorytetowego „Innowacje dla Środowiska”.

Kluczowe operacje Koncernu realizowane są głównie na terenie Unii Europejskiej i dotyczą przede wszystkim własnej działalności Grupy ORLEN. W ramach swojej działalności operacyjnej i łańcucha wartości Grupa ORLEN zarządza zewnętrznymi wykonawcami usług i dostawcami towarów poprzez obowiązujący Kodeks Postępowania dla Dostawców Grupy ORLEN. Spółki Grupy mogą dodatkowo wpływać na podmioty współpracujące, poprzez wewnętrzne akty organizacyjne, zobowiązując je do usuwania skutków ewentualnych szkód powstałych bezpośrednio lub pośrednio z emisji, wycieku, uwalniania, innej formy przedostawania się do powietrza, wody, gruntu substancji niebezpiecznych. Ponadto w ORLEN S.A., przyjęto Regulamin ochrony środowiska umożliwiający prowadzenie okresowych kontroli podmiotów współpracujących, uwzględniając przestrzeganie przez te podmioty przepisów z zakresu ochrony środowiska.

Realizowane i planowane kluczowe działania Grupy ORLEN, w tym działania ciągłe związane z zanieczyszczeniami

Cele związane z zanieczyszczeniem [E2-3]

Grupa planuje wyznaczyć wymierne, terminowe i zorientowane na rezultaty cele w perspektywie 5 lat. Do tego czasu przyjęto do realizacji w roku sprawozdawczym 2025 ambicje powiązane z zanieczyszczeniami, które wynikają z zapisów Strategii ORLEN do 2035 oraz Strategii Zrównoważonego Rozwoju Grupy ORLEN 2025-2035. Zgodnie z założeniami Strategii Zrównoważonego Rozwoju Grupy ORLEN 2025-2035, jedną z ambicji do 2030 roku jest optymalizacja wskaźników emisji SO₂, NOx, pyłów i innych zanieczyszczeń w Grupie ORLEN. W niektórych spółkach Grupy ORLEN przyjęto zasadę „zero incydentów” w odniesieniu do potencjalnych wycieków, stanowiących źródło emisji zanieczyszczeń oraz dążenie do minimalizacji stosowania substancji chemicznych stwarzających ryzyko.

Realizacja ww. ambicji jest monitorowana w ramach funkcjonujących systemów zarządzania środowiskowego, w tym ISO 14001 i EMAS. Monitoring ten realizowany jest przez pomiary i analizy emisji, audyty wewnętrzne, cykliczne przeglądy wskaźników na poziomie lokalizacji i jednostek organizacyjnych, systemy takie jak np. LDAR (ang. Leak Detection and Repair, pl. Wykrywanie Wycieków i ich Naprawa). Wyniki monitorowania zanieczyszczeń służą do oceny dotrzymania wielkości poziomów emisji, określonych w pozwoleniach zintegrowanych i sektorowych.

Zanieczyszczenie powietrza, wody i gleby [E2-4]

Zanieczyszczenia gleby

W Grupie ORLEN nie prowadzi się procesów unieszkodliwiania odpadów w glebie, tj. zgodnie z definicją E-PRTR uwolnienia do gleby związane są z procesami unieszkodliwiania odpadów w glebie (D2 – Przetwarzanie w glebie i ziemi i D3 – Głębokie zatłaczanie (np. zatłaczanie odpadów w postaci umożliwiającej pompowanie do odwiertów, wysadów solnych lub naturalnie powstających komór itd.)). Zanieczyszczenia gleby mogą wystąpić w skutek zdarzeń awaryjnych lub wycieków mających charakter incydentalny. W 2025 roku nie odnotowano emisji zanieczyszczeń do gleby podczas normalnej pracy instalacji Grupy ORLEN.

W przypadku pozyskania informacji o potencjalnym zanieczyszczeniu gleby przeprowadzane są badania mające na celu jej analizę w zakresie przekroczeń dopuszczalnych norm. Pomiar jest realizowany w oparciu o akredytowany pobór i analizy chemiczne próbek gleby, przeprowadzane przez akredytowane laboratoria. Ponadto w wybranych zakładach Grupy realizowane są okresowe badania przeprowadzane zgodnie z wydanymi decyzjami organów administracyjnych dla danego obszaru – np. decyzje marszałków województw. Pomiary i pobór prób zanieczyszczeń emitowanych do gleby odbywają się (w zakresie spółek działających w Polsce) na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 września 2016 roku w sprawie sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi (Dz. U. 2016 poz. 1395) oraz przepisów pozostałych krajów, w których działalność prowadzą Spółki Grupy ORLEN.

Na potrzeby procesów gromadzenia danych do celów rachunkowości i sprawozdawczości w zakresie zanieczyszczeń, obowiązuje Zarządzenie określające zasady finansowania oraz sposoby realizacji prac remediacyjnych prowadzonych na obiektach ORLEN S.A.

Zanieczyszczenia powietrza

Ilość poszczególnych substancji zanieczyszczających, określonych w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 roku w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń i zmieniające dyrektywę Rady 91/689/EWG i 96/61/WE (dalej jako „rozporządzenie w sprawie E-PRTR”), wyemitowanych do powietrza w związku z funkcjonowaniem instalacji podmiotów Grupy ORLEN w latach 2024–2025, w których odnotowano emisje przekraczające progi określone w przywołanym rozporządzeniu została przedstawiona w Tabeli 81. Dodatkowo w Tabeli 82 zestawione zostały skonsolidowane dane o emisjach z instalacji spółek Grupy ORLEN, w podziale na segmenty biznesowe, w których również uwzględniono progi określone w przywołanym rozporządzeniu.

Wartości emisji za 2024 rok (dane opublikowane w sprawozdaniu rocznym), zostały określone na podstawie danych wskaźnikowych, które w roku raportowym 2025 zostały skorygowane do poziomu danych rzeczywistych. Przyczyną pierwotnego zastosowania szacunków był brak dostępu do kompletu danych pomiarowych w momencie publikacji sprawozdania. W przypadku emisji niemetanowych lotnych związków organicznych (NMVOC) w roku 2024 przyczyną zawyżenia pierwotnie opublikowanych danych w stosunku do stanu faktycznego był nie tylko ich wskaźnikowy charakter, ale także błędne przypisanie jednostki miary danym z jednej ze spółek.

W segmentach Consumers & Procucts oraz Corporate Functions nie odnoowano żadnych emisji czynników zanieczyszczających, więc dla zachowania czytelności nie przestawiono ich w powyższej tabeli.

Instalacje Grupy ORLEN emitują zanieczyszczenia do powietrza w wyniku prowadzonych procesów produkcyjnych. Największy udział w całkowitej emisji mają: tlenki siarki, tlenki azotu, niemetanowe lotne związki organiczne, tlenek węgla oraz pyły.

Zanieczyszczenie wody

Ilość poszczególnych substancji zanieczyszczających, określonych w załączniku II do rozporządzenia w sprawie E-PRTR, wyemitowanych do wody w związku z funkcjonowaniem instalacji podmiotów Grupy ORLEN w latach 2024–2025, w których odnotowano emisje przekraczające progi określone w przywołanym rozporządzeniu została przedstawiona w Tabeli 83. Wartości emisji za 2024 rok (dane opublikowane w sprawozdaniu rocznym), zostały określone na podstawie danych wskaźnikowych, które w roku raportowym 2025 zostały skorygowane do poziomu danych rzeczywistych. Przyczyną pierwotnego zastosowania szacunków był brak dostępu do kompletu danych pomiarowych w momencie publikacji sprawozdania.

Na zmienność emisji zanieczyszczeń odprowadzanych do wód przez Zakład Produkcyjny ORLEN S.A. w Płocku wpływają przede wszystkim: skład wody surowej pobieranej z rzeki Wisły, charakterystyka mediów przerabianych na instalacjach produkcyjnych oraz intensywność opadów atmosferycznych w danym okresie.

W Grupie ORLEN Południe ilościowe zmiany poszczególnych zanieczyszczeń w ściekach w czasie wynikają głównie ze zmienności składu olejów przepracowanych dostarczanych do zakładu w Jedliczu, zróżnicowanej w ciągu roku wielkości opadów – mogącej powodować odpowiednio zatężenie lub rozcieńczenie zanieczyszczeń – a także z różnic w poziomie wytwarzania poszczególnych produktów na instalacjach produkcyjnych.

W Grupie ORLEN Lietuva w 2025 roku odnotowano nieznaczny spadek ilości zanieczyszczeń w porównaniu z rokiem 2024, pomimo niewielkiego wzrostu ogólnej ilości ścieków w tym samym okresie.

Zmiany na przestrzeni czasu r/r

W 2025 roku poziomy emisji do powietrza, wody i gleby pozostawały stabilne względem roku 2024, a obserwowane różnice wynikały przede wszystkim z naturalnej zmienności uwarunkowanej charakterem działalności.

Wpływ na wartości raportowanych wskaźników miały m.in. wahania w skali procesów produkcyjnych lub eksploatacyjnych, zmiany o charakterze technologicznym – takie jak modernizacje instalacji, czasowe wyłączenia urządzeń czy modyfikacje stosowanych mediów procesowych – a także zmienne natężenie prac operacyjnych. Istotnym czynnikiem były również warunki atmosferyczne oddziałujące na emisje ze spalania oraz zmienność składu surowców i odpadów kierowanych do oczyszczania. W wybranych obszarach wpływ na poziom emisji miały także różnice w wolumenach wytwarzanego biogazu lub energii.

W części jednostek odnotowano spadek wielkości emisji r/r, co było efektem ograniczenia pracy konkretnych urządzeń, zaprzestania wybranych procesów produkcyjnych, wdrożonych modernizacji bądź naturalnego zmniejszenia skali operacji. Z kolei niektóre wzrosty ładunków zanieczyszczeń wiązały się z intensyfikacją aktywności produkcyjnej lub ze zmianami w strukturze stosowanych paliw i surowców.

W wielu spółkach potwierdzono brak odprowadzania ścieków bezpośrednio do wód lub gleby, brak emisji z instalacji, w odniesieniu do których przekroczono obowiązujące wartości progowe określone w rozporządzenie w sprawie E-PRTR oraz brak nowych przypadków zanieczyszczeń gleby z wyjątkiem historycznych zdarzeń objętych prowadzonymi procesami remediacyjnymi, w związku z czym nie zostały ujęte w powyższych zestawieniach.

Metodyki pomiaru

W 2025 roku monitorowanie emisji do powietrza, wody i gleby w Grupie wykonywane było zarówno metodami pomiarowymi, jak i obliczeniowymi oraz działaniami ukierunkowanymi na ocenę stanu środowiska. Pomiary bezpośrednie były prowadzone wszędzie tam, gdzie wymagają tego przepisy bądź warunki pozwoleń i obejmowały m.in. ciągły monitoring emitorów z wykorzystaniem systemów CEMS lub AMS, okresowe kampanie pomiarowe realizowane przez akredytowane laboratoria, pobór próbek ścieków – w tym średniodobowych – oraz badania jakości gleby wykonywane zgodnie z obowiązującymi regulacjami dotyczącymi oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi. Stosowane w Grupie metody pomiarowe opierały się na normach PN-EN, ISO, najlepszych dostępnych technikach BAT oraz metodykach branżowych dotyczących m.in. emisji amoniaku, pyłów, metali ciężkich, wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych i parametrów ścieków.

W sytuacjach, w których wykonanie pomiarów bezpośrednich nie było możliwe stosowano metody obliczeniowe bazujące m.in. na wskaźnikach KOBiZE oraz wskaźnikach literaturowych pochodzących z uznanych źródeł, takich jak CONCAWE czy wytyczne PRTR, a także na algorytmach bilansowych, parametrach procesowych związanych ze zużyciem paliwa i czasem pracy urządzeń, czy na wartościach określonych w pozwoleniach zintegrowanych.

Równolegle prowadzono działania stanowiące element monitoringu środowiskowego, obejmujące kontrolę jakości ścieków zgodnie z warunkami pozwoleń wodnoprawnych, cykliczne badania wód i gleby – także na terenach objętych remediacją – a także pomiary kluczowych parametrów procesowych, takich jak pH, temperatura czy przepływy, dla instalacji odprowadzających ścieki.

Kalibracja automatycznych systemów pomiarowych oraz weryfikacja wyników pomiarów okresowych realizowane są zgodnie z krajowymi normami, stosowanymi na podstawie norm europejskich. Normy te określają m.in. wymagania dotyczące funkcjonowania automatycznych systemów pomiarowych w celu zapewnienia odpowiedniej jakości monitoringu emitowanych gazów. Wymagania te wdrażane są poprzez stosowanie procedur zapewnienia jakości (QAL) dla automatycznych systemów pomiarowych (AMS) eksploatowanych w zakładach przemysłowych. Wszystkie pozyskane dane trafiają do centralnej bazy danych, gdzie poddawane są procesom weryfikacji, agregacji, porządkowania, kontroli, grupowania oraz zestawiania, co umożliwia określenie ostatecznych, raportowanych wielkości emisji.

Gromadzenie danych

  • raporty z pomiarów akredytowanych laboratoriów,
  • systemy automatycznego monitoringu emitorów,
  • dokumentację eksploatacyjną i produkcyjną,
  • ewidencję zużycia paliw, materiałów i mediów,
  • miesięczne/kwartalne raporty operacyjne,
  • rejestry systemowe (np. KOBiZE, PRTR),
  • protokoły badań środowiskowych,
  • dane z systemów zarządzania flotą i sprzętem polowym,
  • dane z systemów wodno-ściekowych oraz odczyty z urządzeń pomiarowych.

Dane były dodatkowo weryfikowane poprzez:

  • audyty wewnętrzne,
  • kontrole organów administracyjnych,
  • przeglądy wymagane przez systemy zarządzania środowiskowego (ISO 14001),
  • porównania z wcześniejszymi okresami raportowymi.

Rodzaj metody pomiaru

W przypadkach, w których wykorzystywano metody obliczeniowe lub inne podejścia pośrednie, spółki Grupy wskazywały, że ich zastosowanie wynikało przede wszystkim z ograniczeń technicznych uniemożliwiających wykonanie pomiarów bezpośrednich lub z nieadekwatnie wysokich kosztów ich realizacji. Jednocześnie stosowane wskaźniki i dane wejściowe pochodzą z wiarygodnych źródeł regulacyjnych i branżowych, co zapewnia ich spójność oraz zgodność z przyjętymi standardami. Poziom niepewności takich obliczeń pozostaje niski dzięki stabilnemu charakterowi procesów technologicznych, a metody oparte na zużyciu paliwa i przypisanych do niego wskaźnikach emisji gwarantują powtarzalność wyników. Przyjęte podejścia spełniają wymogi obowiązujących pozwoleń środowiskowych oraz odpowiadają powszechnie stosowanej praktyce rynkowej.

W odniesieniu do niektórych lokalizacji w Grupie, ze względu na bardzo niski poziom emisji nie istnieje obowiązek prowadzenia pomiarów, a brak instalacji objętych regulacjami IED/BAT eliminuje konieczność stosowania systemów ciągłego monitoringu takich jak AMS.

Mikrodrobiny plastiku

Grupa ORLEN, ze względu na charakter prowadzonej działalności, identyfikuje potencjalne źródła emisji mikroplastików wynikające głównie z niezamierzonego uwalniania pierwotnych i wtórnych syntetycznych mikrocząstek polimerowych (SPM). Kluczowym aspektem ograniczania tego typu emisji jest wdrażanie skutecznych standardów branżowych, takich jak program Operation Clean Sweep (OCS), a także systematyczna edukacja oraz podnoszenie świadomości pracowników w obszarze odpowiedzialnego zarządzania materiałami polimerowymi. Jako przedsiębiorstwo produkujące m.in. tworzywa sztuczne, Grupa ORLEN na bieżąco monitoruje zmieniające się otoczenie regulacyjne dotyczące zarówno produkcji, jak i emisji mikrodrobin tworzyw sztucznych, realizując obowiązki wynikające z nowych przepisów. Obecnie brak jest zharmonizowanej, powszechnie uznanej metodyki szacowania emisji mikroplastików do środowiska, która umożliwiałaby prezentowanie porównywalnych danych pomiędzy wszystkimi raportującymi spółkami.

W konsekwencji Grupa ORLEN nie dysponuje technicznymi możliwościami przedstawienia ilościowych wskaźników emisji SPM. Grupa zakłada konieczność dalszego rozwoju systemów monitoringu i raportowania tych emisji, aby umożliwić pełniejszą ocenę oddziaływania własnej działalności.

Ponadto Grupa ORLEN aktywnie uczestniczy w inicjatywach organizacji branżowych zajmujących się problematyką mikroplastików, takich jak European Chemical Industry Council (CEFIC) oraz Plastics Europe Polska. Jednym z ich priorytetów jest opracowanie wiarygodnych i spójnych metodyk szacowania emisji mikrodrobin tworzyw sztucznych, wspierających zarówno przedsiębiorstwa, jak i regulatorów w skutecznym ograniczaniu ich uwalniania do środowiska.

Substancje potencjalnie niebezpieczne [E2-5]

Grupa ORLEN produkuje, nabywa i wykorzystuje substancje potencjalnie niebezpieczne w swojej działalności. GRUPA ORLEN na bieżąco monitoruje wykorzystywane w procesach substancje potencjalnie niebezpieczne, mając na celu zapewnienie bezpiecznych warunków pracy oraz spełnienie przepisów prawnych w tym zakresie. Tonaże podane w Tabeli 76 podane są dla poszczególnych klas zagrożeń. Oznacza to, że jeżeli dana substancja jest klasyfikowana kilku klasach zagrożeń to jej tonaż jest podawany w każdej z nich. Ilości substancji potencjalnie niebezpiecznych, które wytwarza się w Grupie ORLEN zostały zebrane na podstawie raportów wewnętrznych, jakie funkcjonują w poszczególnych spółkach. Ilości substancji potencjalnie niebezpiecznych, które są nabywane zostały określone na podstawie kart charakterystyki. W przypadku mieszanin brane są pod uwagę substancje wymienione w sekcji 3.2 karty charakterystyki, które spełniają definicję substancji potencjalnie niebezpiecznej, przy czym w przypadku wskazania zakresu stężeń zgodnie z zasadą ostrożności przyjmuje się górny poziom stężenia. W celu ograniczenia ryzyka podwójnego liczenia tonażu substancji przekazywanych między spółkami wewnątrz Grupy Orlen, ten tonaż jest podawany tylko raz. Jeśli substancja jest nabywana spoza Grupy Orlen tonaż raportuje tylko pierwsza spółka nabywająca, jeśli produkowana, tonaż raportuje tylko spółka produkująca. Dane przekształcone za 2024 r dotyczą głównie uwzględnienia udziału w konsolidacji Rafinerii Gdańskiej oraz korekt danych zgłaszanych przez spółki Grupy.

Niektóre substancje potencjalnie niebezpieczne liczone są w kilku kategoriach. W efekcie nie podaje się całkowitej sumy substancji potencjalnie niebezpiecznych. Substancje wzbudzające szczególnie duże obawy [E2-5]

Grupa ORLEN nie produkuje substancji wzbudzających szczególnie duże obawy. Niemniej jednak w swojej działalności wykorzystuje substancje wzbudzające szczególnie duże obawy. Grupa ORLEN na bieżąco monitoruje wykorzystywane w procesach substancje wzbudzające szczególnie duże obawy, mając na celu zapewnienie bezpiecznych warunków pracy oraz spełnienie przepisów prawnych w tym zakresie. Grupa ORLEN na bieżąco monitoruje listę substancji wzbudzających szczególnie duże obawy na stronach Europejskiej Agencji Chemikaliów. Ilości substancji wzbudzających szczególnie duże obawy, które są nabywane zostały określone na podstawie kart charakterystyki. W przypadku mieszanin brane są pod uwagę substancje wymienione w sekcji 3.2 karty charakterystyki, które spełniają definicję substancji wzbudzających szczególnie duże obawy, przy czym w przypadku wskazania zakresu stężeń: zgodnie z zasadą ostrożności przyjmuje się górny poziom stężenia. Wykaz SVHC jest aktualizowany dwa razy w roku przez Europejską Agencję Chemikaliów dlatego r/r zwiększa się liczba raportowanych substancji SVHC. Różnice w tonażu r/r wynikają również z ilości zakupionych dodatków i chemii wspomagającej, które zależą od planów produkcji na dany rok. Dane przekształcone za 2024 r dotyczą głównie uwzględnienia udziału w konsolidacji Rafinerii Gdańskiej oraz korekt danych zgłaszanych przez spółki Grupy.

Sprawozdanie Zarządu

z działalności Grupy ORLEN i ORLEN S.A. za 2025 rok.

Pobierz PDF